Limantepe: 5500 yıllık liman höyüğünde

Klazomenai'den önce

Urla'nın altında Klazomenai olduğunu yazmıştık. Ama Klazomenai'den de önce, bir başka yerleşim daha vardı: Limantepe.

M.Ö. 4000-3000 yılları. Yani 5500-6000 yıl önce. Türkiye'nin en eski liman höyüğü. Bir şehrin altında üç-dört şehir olduğunu hissettiren bir buluntu.

Erken Tunç Çağı'nın limanı

Limantepe'de neler bulundu? Eski savunma duvarları, büyük depo binaları, mezarlar, çanak çömlek atölyeleri. Burada yaşayanlar deniz ürünü, tahıl, şarap, zeytinyağı ile uzak diyarlarla ticaret yapıyorlardı.

O dönem Anadolu'nun Ege kıyısı, Mısır ve Mezopotamya'ya uzanan ticaret ağının parçasıydı. Urla, bu ağın önemli noktalarından biriydi.

Görülmesi gereken

Liman duvarı: M.Ö. 3000 civarında yapılmış. Taşlardan örülmüş deniz duvarı. Bugün kısmen ortaya çıkarılmış.

Konutlar: Küçük dikdörtgen evler, ortak avlular. Aile yapısı, sosyal organizasyon hakkında fikir veren bir düzen.

Mezarlar: Erken Tunç dönemi mezar buluntuları. Antik insanın yaşam tarzını anlamak için.

Çanak çömlek atölyeleri: Bugünkü seramiğin atası. Küçük fırınlar, kalıp türleri, boyalar.

Modern arkeoloji

Limantepe'de kazı çalışması 1992'den beri devam ediyor. Ankara Üniversitesi'nin yürüttüğü proje. Yaz aylarında kazı sahasında öğrenciler görülür; nadiren ziyaretçi kabul ediyorlar.

Bugünkü Urla'dan bakınca

Urla'da yaşıyorsanız burası, ayağınızın altında 5500 yıllık bir şehir olduğunu hatırlatan bir nokta. Eski Klazomenai 2700 yıl önce, Limantepe 5500 yıl önce. Öyle uzun bir hat ki, sizin bugün orada olmanız bu hattın yalnızca bir noktası.

Ziyaret

• Açık hava arkeoloji parkı. Bilet ucuz, gezi 1 saat.

• Urla İskele'de; merkezden arabayla yaklaşık 10 dakika.

• Yazın sıcak; sabah erken veya akşamüstü gidin. Şemsiye veya şapka gerek.

• Yerel rehberlik müze üzerinden ayarlanabilir. Önemli, çünkü duvarlar tek başına baktığınızda anlam ifade etmez — rehber anlatınca açılır.

  
  

Limantepe'den dersler

5500 yıl önce buraya yerleşenler neyi seçtiler? İyi bir liman, korunaklı koy, verimli arazi, su kaynakları. Bugün de Urla'da bir villa ararken aynı kriterler geçerli. Toprağın hangi yöne baktığı, hangi rüzgarı aldığı, suya nasıl ulaştığı. 5500 yıl önce de şimdi de aynı sorular.

Burası, "neden Urla?" sorusunu cevaplıyor: insanoğlu kararını uzun zaman önce vermiş.